
دا مونوګراف د څېړنې پروپوزل هم لري. د فرمایش لپاره مهرباني وکړئ د واټساپ له لارې موږ ته پیغام راولېږئ
واټساپ: ۰۷۹۹۱۱۸۸۳۱
بیه: ۱۵۰۰ افغانی
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------
ادب د يوې ټولنې د فرهنګي، تاريخي او فکري ارزښتونو ژبه ده او د ملتونو د فکر، احساس او ټولنيزو تجربو انعكاس کوي. له بيلابيلو ادبي ژانرونو څخه منظوم داستاني ادب ځانگړی مقام لري، ځکه چې دا نه يوازې د هنري ښکلا او ادبي ارزښتونو لرونکی وي، بلکې د پیغام رسونې، تربيې، او ټولنيزې شعور لوړونې وسيله هم گڼل کېږي. پښتو ادب په خپل اوږده تاريخ کې بېلابېل ژانرونه تجربه کړي، خو منظوم داستاني ادب يې يوه له هغو برخو څخه ده چې لږ تر لږه ارزول شوې ده. د خوشحال خټک کورنی، چې د پښتو ادب په تاریخ کې ځانگړی او لوړ مقام لري، نه يوازې د فلسفي، تصوفي او سياسي شعرونو خاونده ده، بلکې په منظوم داستاني آثارو کې هم د پام وړ ميراث لري. د دوی منظوم داستانونه د زمانې د حالاتو، ټولنيزو ستونزو، ملي احساساتو او اخلاقي ارزښتونو ژور انځور وړاندې کوي. په دې څېړنه کې هڅه شوې چې د خوشحال خټک د کورنی منظوم داستاني آثار له ادبي پلوه وڅېړل شي، د ژبې، خیال، سبک، کرکټر جوړونې او پلاټ له نظره يې تحليل وشي، او همدارنگه د منځپانگې او پیغامونو پر بنسټ يې ارزښتونه وښودل شي. دا څېړنه به د پښتو ادبي تاریخ یو نوی اړخ راوسپړي او د منظوم داستان د ژانر د پراختیا لپاره به علمي بنسټ برابر کړي.
که څه هم د خوشحال خټک د کورنی ادبي ميراث د پښتو ادب په تاريخ کې ځانگړی اهمیت لري، خو د دوی د منظومو داستاني آثارو په اړه تر اوسه پوره ژور او علمي څېړنه نه ده شوې. ډېری ليکني او څېړنې د خوشحال خټک او افضل خان خټک پر عمومي اشعارو تمرکز لري، خو د هغو منظومو آثارو چې داستاني بڼه لري، ادبي ارزونه او ژوره شتنه ډېره محدوده پاتې شوې ده. دویمه مهمه ستونزه دا ده چې د داستان او منظوم داستان تر منځ کره توپیر نه دی روښانه شوی، او گڼ شمېر آثار یا خو د غزل، نظم يا حماسي شعر په توگه تعبير شوي، يا يې داستاني ارزښت ناديده پاتې شوی دی. نه پوره پاملرنه نه ده شوې. همداراز د دې آثارو د هنري جوړښت، کرکټر جوړونې او پلاټ تحلیل ته علمي چوکاټ نه دی ورکړل شوی. له بله پلوه، د دې موضوع لپاره د مراجعو کمښت، د متنونو اصلي نسخو ته محدود لاسرسی، او د منظوم داستان د ژانري تعریفونو نه شتون هم د څېړنې پر بهیر اغېز کړی. له همدې امله دا څېړنه هڅه کوي تر یوه حده دا تشه ډکه کړي او د خوشحال خټک د کورنۍ د منظومو داستاني آثارو ژور ادبي تحلیل وړاندې کړي.
ادبي آثار نه يوازې د ژبې ښکلا انځوروي، بلکې د ملتونو تاريخي، فرهنګي او ټولنيز شعور هم پکې پټ وي. د خوشحال خټک د کورنۍ منظوم داستاني آثار د پښتو ادب هغه مهم میراث دی چې هم د داستاني ادب عناصر لري او هم د فکري، اخلاقي او ملي ارزښتونو ښکارندوی دي. د دې آثارو ارزښت له دې اړخه زيات دى چې د يوه پياوړي ادبي نسل فکر، احساسات، کلتور او تاريخي ليدلورى پکې انعكاس مومي.
د دې موضوع څېړنه ځکه اړينه ده چې تر اوسه د خوشحال خټک د کورنۍ منظومو داستانونو ته په جدي علمي چوکاټ کې پاملرنه نه ده شوې. که څه هم یو شمېر آثار تر موږه رسېدلي، خو د هغو ادبي تحليل، د ژبې او سبک ځانگړتياوې، د خيال، استعاري او ترکیبي جوړښت ارزونه، او همدارنگه د منځپانګې ژور تحلیل ته اړتيا ده.
دا څېړنه به نه يوازې د پښتو منظوم داستاني ادب د پراختيا لپاره يو علمي بنسټ کېږدي، بلکې د پښتني فرهنګ د ژوندي ساتلو، د تاريخ د انځورولو او د ادبي اثارو د نسلونو ترمنځ د پیوستون لپاره به هم گټوره وي. له همدې امله دا موضوع د ادبي څېړنې له پلوه هم ارزښت لري او هم شدید ضرورت ورته احساسيږي.
دا مونوگراف د خوشحال خټک د کورنۍ د منظومو داستاني آثارو ادبي څېړنه کوي. په دغه څېړنه کې هڅه شوې چې د خوشحال خټک، افضل خان خټک او د دوی د کورنۍ د نورو شاعرانو منظوم داستانونه د ژبې، سبک، خيال، هنري ښکلا، کرکټر جوړونې او پلاټ له اړخه تحليل شي. دغه آثار د پښتني ټولنې د کلتور ارزښتونو او تاريخي شعور ښکارندوی دي، چې له لارې يې هم ادبي خوند اخيستل کېږي او هم اخلاقي، ټولنيز او سياسي پيغامونه تر لاسه کېږي.
اشتراکگذاری:
