
دا مونوګراف د څېړنې پروپوزل هم لري. د فرمایش لپاره مهرباني وکړئ د واټساپ له لارې موږ ته پیغام راولېږئ
واټساپ: ۰۷۹۹۱۱۸۸۳۱
بیه: ۱۵۰۰ افغانی
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------
پښتني ټولنه د لرغوني تاريخ، غني فرهنګ او ژور ادبي روايت لرونکې ټولنه ده چې د شاعرۍ، متلونو، کيسو او رومان له لارې يې خپل ارزښتونه او ټولنيز حالت څرګند کړی دی. رومان د ادبياتو هغه ژانر دی چې د انسان د ژوند ټول اړخونه ــ لکه مينه، درد، جګړه، فقر، ټولنيز نابرابري او فرهنګي بدلونونه ــ په ژوندي او تصويري بڼه وړاندې کوي. د پښتو ادبياتو په معاصر بهير کې، د رومان ژانر يو مهم او اغېزمن وسيله ګرځېدلې ده چې د ټولنې د واقعي حالت انځور وړاندې کوي.
په ځانګړي ډول، هغه پښتو رومانونه چې د پښتنو ټولنيز ژوند، دودونه، اقتصادي ستونزې، او د جګړې اغېزې بيانوي، د خلکو د فکري بدلون او شعوري بيدارۍ وسيله ګرځېدلي دي. د دې رومانونو ليکوالان هڅه کوي چې د خپلو کيسو له لارې نه يوازې د يوې کورنۍ يا فرد کيسه بيان کړي، بلکې د ټولنې د يو ځانګړي پړاو ټولنيزه څېره هم انځور کړي.
په همدې اساس، دا څېړنه د پښتو معاصر رومانونو له لارې د پښتنو ټولنيز، فرهنګي او اقتصادي ژوند مطالعه کوي. موخه دا ده چې څرګنده شي، پښتو رومان څنګه د پښتنو د ژوند، احساساتو، دودونو او ارزښتونو هنداره ګرځېدلې ده. دا څېړنه هڅه کوي د پښتنو د ادبي او فکري پرمختګ په رڼا کې د رومان رول او اغېز وڅېړي، ترڅو د پښتو ادبي بهير يو واقعي انځور وړاندې کړي.
پښتو رومان د ادبياتو يو مهم ژانر دی چې د پښتنې ټولنې د ژوند، دودونو، ارزښتونو او فکري بدلونونو ژوندي انځور وړاندې کوي. سره له دې، د پښتو رومانونو په اړه علمي څېړنې ډېرې محدودې دي، په ځانګړي ډول د هغو اثارو په اړه چې د محمد زبیر شفیقي له خوا لیکل شوي وي. د ده درې مهم ناولونه — «د میرویس نیکه»، «شیر شاه سوری» او «وزیر محمد اکبر خان» — د پښتنو د ټولنې د تاریخي، سیاسي او کلتوري واقعیتونو ژوره هنداره ده، خو تراوسه د دغو ناولونو ټولنیز انځور په منظم ډول نه دی څېړل شوی.
د دې څېړنې اساسي مسئله دا ده چې څنګه محمد زبیر شفیقي د خپلو دریو ناولونو له لارې د پښتنې ټولنې د ژوند بېلابېل اړخونه — لکه د قبیلو جوړښت، د دودونو او عنعناتو ارزښت، د جګړو او سیاست اغېزې، او د اقتصادي او فرهنګي ستونزو انځور — راښيي؟ همدارنګه دا څېړنه دا پوښتنه مطرح کوي چې آیا د دغو ناولونو ټولنیز انځور د واقعي پښتنې ټولنې له حالت سره سمون لري، که د لیکوال د فکري لید او ادبي خیال زیږنده ده؟
په بل عبارت، دا څېړنه هڅه کوي معلومه کړي چې د شفیقي ناولونه یوازې تاریخي روایتونه نه دي، بلکې د پښتنو د ژوند د فکري، کلتوري او ټولنیز تحول یو هنري بیان هم وړاندې کوي. د همدې لپاره، د مسئلې اصلي تمرکز پر دې دی چې د دغو ناولونو له لارې د پښتنې ټولنې کومې ځانګړنې، ارزښتونه او ستونزې انځور شوې دي او دا انځورونه د ټولنې د واقعي حالت سره څومره نږدې دي.
د دې څېړنې موضوع د محمد زبیر شفیقي په درې ناولونو «میرویس نیکه»، «شیر شاه سوری» او «وزیر محمد اکبر خان» کې د پښتنې ټولنې انځور دی، چې د پښتو ادب، فرهنګ او ټولنیز پوهې لپاره ډېر ارزښت لري.
لومړی، د ادبي ارزښت له پلوه، دا څېړنه د معاصر پښتو رومانونو ژوره مطالعه وړاندې کوي او د ناول ژانر د ټولنې د انعکاس یوه مهمه وسیله په ګوته کوي. د شفیقي ناولونه نه یوازې د کيسو د روایت هنر ښيي، بلکې د پښتني ټولنې د ټولنیزو، فرهنګي او تاریخي اړخونو بشپړ انځور وړاندې کوي.
دوهم، د ټولنیز ارزښت له پلوه، دا څېړنه د پښتنې ټولنې د دودونو، عنعناتو، کورني جوړښت، قبیلوي اړیکو، اقتصادي ستونزو او د جګړو او واکمنۍ اغېزو په اړه معلومات برابروي. د دې څېړنې له لارې لوستونکي او څېړونکي کولای شي د پښتنې ټولنې د ژوند ژور اړخونه وپيژني او د ټولنیز شعور د لوړولو لپاره مفید مواد ترلاسه کړي.
درېیم، د علمي اړتيا له پلوه، د دې څېړنې د موضوع انتخاب د کمښت لرونکي علمي منابعو له مخې مهم دی. د پښتو رومانونو په اړه پراخې څېړنې نه دي شوې، او د محمد زبیر شفیقي د دریو ځانګړو ناولونو ټولنیز او فرهنګي تحلیل د علمي څېړنې اړتیا پوره کوي.
۱. د میرویس نیکه ناول له لارې د پښتنې ټولنې دودونه او قبیلوي جوړښت وڅېړل شي.
۲. د شیر شاه سوری ناول له لارې د جګړې، سیاست او واکمنۍ ټولنیز اغېز تحلیل شي.
۳. د وزیر محمد اکبر خان ناول له لارې د معاصر پښتنې ټولنې اقتصادي او کلتوري ستونزې معلومې شي.
۱. د میرویس نیکه ناول د پښتنې ټولنې د قبیلوي جوړښت، دودونو او عنعناتو انځور څنګه وړاندې کوي؟
۲. د شیر شاه سوری ناول د جګړې، سیاست او واکمنۍ ټولنیز اغېز څنګه منعکس کوي؟
۳. د وزیر محمد اکبر خان ناول د معاصر پښتنې ټولنې اقتصادي، کلتوري او ټولنیزې ستونزې څنګه انځوروي؟
۴. د درې واړو ناولونو کرکټرونه او پېښې د پښتنې ټولنې د ټولنیزو اړیکو او فرهنګي پیغامونو په اړه څه څرګندوي؟
دا څېړنه د محمد زبیر شفیقي د دریو ناولونو «میرویس نیکه»، «شیر شاه سوری» او «وزیر محمد اکبر خان» په رڼا کې د پښتنې ټولنې د انځور، ارزښتونو، دودونو او ټولنیزو اړیکو تحلیل ته ځانګړې شوې ده. څېړنه ښيي چې شفیقي د خپلو ناولونو له لارې د پښتنو د ژوند، تاریخ او فرهنګ ژور او واقعي تصویر وړاندې کړی دی.
اشتراکگذاری:
