
لوبیای چشمبلبلی یکی از نباتات زراعتی با ارزش غذایی و اقتصادی بالا در افغانستان است که توانایی تثبیت نایتروجن در خاک و افزایش حاصلخیزی آن را دارد و به عنوان محصولی با اهمیت در مناطق خشک و نیمهخشک کشت میشود. محدودیت منابع آب، نوسانات دمایی و مدیریت ناکافی آبیاری و استفاده از ملچ نباتی، از مهمترین چالشهای تولید این محصول به شمار میرود که بر رشد رویشی، گلدهی، تشکیل غلاف و نهایتاً عملکرد کمی و کیفی دانه تأثیر مستقیم دارد.
این تحقیق با هدف ارزیابی اقتصادی دفعات آبیاری و استفاده از ملچ نباتی در کشت لوبیای چشمبلبلی در فارم تحقیقاتی پوهنحی زراعت پوهنتون غزنی در سال ۱۴۰۴ انجام شد. طرح تحقیق بر اساس بلاک کاملاً تصادفی با ۷ تردمنت و ۳ تکرار طراحی گردید و شاخصهای نمویی، عملکرد کمی و کیفی دانه و همچنین شاخصهای اقتصادی شامل هزینههای تولید، عاید ناخالص و عاید خالص اندازهگیری شد. نتایج نشان داد که دفعات آبیاری و کاربرد ملچ نباتی به طور معنیداری بر رشد نبات، تعداد برگ، ارتفاع نبات، تعداد پلی و وزن صد دانه تأثیر دارند و استفاده از ملچ باعث کاهش تبخیر آب، کنترل علفهای هرز و افزایش فایده دهی اقتصادی میشود
بر اساس یافتهها، تردمنتهای با مصرف متوسط آب و ملچ، بیشترین تعادل میان هزینه و عاید خالص را فراهم کردند و گزینههای کمهزینه مانند T2 و T3 به عنوان بهترین تردمنتها معرفی گردیدند. این تحقیق نشان داد که مدیریت صحیح دفعات آبیاری و استفاده بهتر از ملچ و نهادهها میتواند ضمن کاهش هزینههای تولید، عملکرد و فایده اقتصادی لوبیای چشمبلبلی را افزایش دهد و راهنمایی عملی برای دهاقین و سیاستگذاران زراعت در شرایط محدودیت منابع آب ارائه کند.
واژگان کلیدی: لوبیای چشم بلبلی، آبیاری، شاخصهای اقتصادی، عملکرد، غزنی
لوبیای چشمبلبلی از نباتات مهم زراعتی در افغانستان است که در مناطق خشک و نیمهخشک کشت میشود و مدیریت مناسب آبیاری و استفاده از ملچ در افزایش عملکرد آن نقش مهم دارد. این تحقیق در سال ۱۴۰۴ در فارم تحقیقاتی پوهنحی زراعت پوهنتون غزنی انجام شد و نتایج نشان داد که دفعات مناسب آبیاری و کاربرد ملچ نباتی باعث بهبود رشد نبات، افزایش عملکرد دانه و کاهش تبخیر آب میشود. همچنین تردمنتهای با مصرف متوسط آب همراه با ملچ، بهویژه T2 و T3، بهترین تعادل میان هزینه و عاید اقتصادی را نشان دادند.
اشتراکگذاری:
